Vliegen op geluid, maar niet ver

Door Redactie Luchtfotodrone · 27 augustus 2026

Blaas eens over de hals van een lege fles. Die toon die je hoort is lucht die in de holte heen en weer klotst, en bij de juiste toonhoogte versterkt die trilling zichzelf. Zet dat verschijnsel op een structuur van een paar honderd microgram en je hebt geen speelgoed, maar stuwkracht.

Onderzoekers van het MICROBS-lab van de EPFL in Lausanne hebben daarmee vliegende constructies gebouwd zonder motor, zonder accu en zonder elektronica aan boord. Ze worden aangedreven door geluid. Bright pikte het vandaag op; het onderzoek zelf verscheen half augustus in Science Advances. De holtes duwen de trillende lucht er als een gerichte straal uit terwijl de instromende lucht veel diffuser terugkomt, en dat verschil levert de stuwkracht op.

Twee typen: een raketje en een helikoptertje

Er zijn twee varianten en het verschil is voor wie met drones bezig is het interessantst. De ene weegt 150 microgram en gebruikt de holtes voor directe opwaartse stuwkracht, als een raket. De andere combineert diezelfde holtes met piepkleine wieken die tot 13.000 toeren per minuut draaien en zo stabiele, helikopterachtige lift genereren.

Die tweede is de opvallende. 13.000 toeren halen zonder motor, alleen omdat er een ultrasone toon op staat, is precies het soort ding waar je even stil van wordt. De microfliers werken op ultrasoon geluid dat mensen niet horen. Bij de bootjes van een paar centimeter die hetzelfde lab bouwde, gebruikten ze wel hoorbare tonen: drie holtes, elk afgestemd op een andere toonhoogte, en per toon duwt de boot een andere kant op.

Zonder accu betekent hier ook: nooit verder dan de speaker

En dan het punt dat in de koppen zoek raakt. “Vliegt zonder batterij” klinkt als de oplossing voor het probleem dat elke dronevlieger kent, en dat is het niet. De energie is niet verdwenen, hij is verhuisd naar de speaker. Zolang die speaker het ding moet aanstralen, is het bereik van je vlucht het bereik van je geluidsveld, en dat is meters, geen kilometers.

Het woord drone doet in dit verhaal dus meer beloftes dan het apparaat waarmaakt. Er zit geen camera op, geen gimbal, geen navigatie, en er kan ook niets op: het hele idee is dat er geen actuatoren en geen elektronica aan boord zitten. Wie hier een luchtfotodrone in ziet, leest iets wat er niet staat. De onderzoekers zeggen dat trouwens zelf ook: concrete toepassingen noemen ze niet, voorlopig is dit een demonstratie.

Ons eigen “dus onbruikbaar” is net zo lui

Maar de reflex in onze hoek is de andere kant op net zo makkelijk. Bij elk lab-item dat langskomt zeggen we binnen twee zinnen dat het nooit buiten zal vliegen, en dan zijn we klaar. Dat is hier te snel.

Wat dit onderzoek echt laat zien, staat in de laatste alinea van het EPFL-bericht: omdat er geen tandwielen, motoren of magneten in zitten, kunnen de structuren nog veel kleiner worden, en kun je meerdere holtes met elk hun eigen toonhoogte in een buigzaam apparaat bouwen. Dan verandert een deel van het ding van vorm afhankelijk van wat je afspeelt. Dat is geen kleinere quadcopter, dat is een andere manier om beweging te maken. Die richting is interessanter dan de vraag of dit ooit een cameradrone wordt, en het antwoord op die vraag is nee.

Tel op hoeveel vliegtijd je aan accu wisselen kwijt bent

Pak je vluchtlog of gewoon je laatste drie sessies erbij en tel op hoeveel minuten je aan de grond stond voor accu’s wisselen, laden en koelen. Bij de meeste van ons is dat meer dan de tijd in de lucht. Dat getal is de reden dat onderzoek naar aandrijving zonder accu aan boord de moeite waard is, ook als de uitkomst er nu uitziet als een stofje dat naar een luidspreker luistert.

Een microflier die verder komt dan zijn speaker

De volgende stap die telt is een microflier die bij toenemende afstand tot de geluidsbron nog stuwkracht houdt, of een opstelling met meerdere bronnen die het veld groter maakt. Komt die er, dan gaat dit ergens over. Blijft het bij vliegen boven de speaker, dan blijft het wat het nu is: mooie natuurkunde, geen vliegtuig.

Het bericht van het MICROBS-lab staat uitgebreid beschreven bij EPFL, de Nederlandse samenvatting bij Bright.

Meer uit onze praktijk: wat een drone kost aan aanschaf en onderhoud, vliegen in kou en wind en de Nederlandse regels in gewone taal.